Het einde van de (goede) videotheek
by jurjen_nl on November 5, 2011
In de jaren ’90, de jaren van mijn jeugd, was de videotheek de place to be als je thuis een gezellige filmavond wilde beleven. Elke stad kende wel meerdere videotheken en stuk voor stuk hadden ze een aardige collectie. Naast de nieuwe dagfilms bestond de collectie ook uit onoverzichtelijke kasten met wat oudere films. Op videoband, en later ook op DVD. Maar de videotheek van toen is al lang niet meer.
Videotheken richten zich al lang niet meer op een uitgebreid assortiment. De meeste videotheken moeten het van de nieuwste films hebben: de dagfilms. Daarnaast rukken de videogames op en is het verkopen van ijs en frisdrank belangrijker dan ooit. Zelf heb ik de videotheek al lang links laten liggen. Niet omdat ik films download, zoals het gros van de mensen, maar doordat de ronde schijfjes met films na een jaar al in de ramsj gaan. Voor een paar euro mag je een onbekrast schijfje al aan je vaste collectie toevoegen. Dan bespaar ik me de ergernis van films vol krassen, die daardoor halverwege de film vastlopen, graag.
De Cultvideotheek
Een paar jaar geleden ontdekte ik echter een klein zaakje aan de Amstel, vlakbij het Waterlooplein. Cultvideotheek stond er met neonletters op de gevel. Ietwat obscuur aandoend, heeft het nog lang geduurd voor ik mezelf voor de eerste keer over de drempel zette. Een wereld ging open: dit is geen videotheek zoals ik hem kende, maar een mettertijd opgebouwde verzameling van een stelletje filmliefhebbers, en iedereen die lid werd, mocht meedelen in de collectie.
Hoge kasten vol met de meest obscure, oude en onbekende titels stonden dicht op elkaar in dit kleine winkeltje, gesorteerd op land en regisseur. Stokoude films van de Duitse Murnau of nieuwere films van de Russische Bekmambetov, allerlei moeilijk verkrijgbare films bleken hier gewoon op de plank te staan. Direct besloot ik lid te worden en elke keer dat ik films kwam halen, ging ik weer met meer films de deur uit, dan ik eigenlijk tijd voor had om te kijken.
En toen was het voorbij…
Maar afgelopen zomer bleek het doek te vallen. Nadat de laatste colleges aan de universiteit voorbij waren, en de zomervakantie begon, raakte Amsterdam uit de route. In september, na de zomer, bleek de Cultvideotheek plotsklaps gesloten. Verloren van de piraten, verloren van de oprukkende commercie. Een hemels plekje voor de Amsterdamse cinefiel voorgoed verdwenen. Een plekje waar ik het jaar ervoor nu juist zo gesteld begon te raken.
En als je dan eenmaal verwend bent met zo’n uitgebreide collectie aan films, ga je op zoek naar een alternatief. In thuisstad Utrecht was ik al meerdere keren voorbijgegaan aan Edgar Hoover, Films enzovoort. Na de zoveelste keer voorbij fietsen was ik er toch zeker van dat dit geen gewone videotheek was. De eerste week van november zou ik dan eindelijk de grote stap nemen, ik zou een lidmaatschap nemen en meteen een paar goede films meenemen.
De realiteit bleek me echter al ingehaald te hebben. Nog geen week eerder, op 30 oktober, had deze Utrechtse “goede” videotheek haar laatste dag beleefd. Na maanden van goede voornemens om na de ondergang van de Amsterdamse Cultvideotheek dan in elk geval de Utrechtse variant met klantschap te steunen ten spijt, hebben de piraten me ook deze zak ontnomen. Zonder er ooit een stap binnen gezet te hebben, heeft de sluiting me geraakt. De Cultvideotheek was geen incident, maar een voorbode van wat komen gaat.
Utrechtse filmliefhebbers kunnen nu nergens meer heen om legaal een goede film te huren. Natuurlijk biedt het internet soelaas. Voor een paar euro kan je veel titels op laten sturen, maar het persoonlijke is er af. Bovendien zijn veel van de oudste en obscuurdere titels ook op het grote internet niet of nauwelijks te vinden.
Maar, er is hoop…
Filmliefhebbers in Nederland hebben nog maar weinig alternatieven. De Amsterdamse Cultvideotheek heeft plannen voor een doorstart, maar zeker zijn die allerminst. Rotterdam schijnt met Next Page een goede te hebben. In Amsterdam is de enig overgebleven goed gesorteerde videotheek Moviecenter, maar ook hier dreigt sluiting: een van de twee filialen is in oktober gesloten. Met hun filiaal op de Ferdinand Bol zijn zij gelukkig nog niet weg uit het Amsterdamse straatbeeld. En hoewel de locatie voor mij erg onhandig ligt, ga ik toch deze maand nog mijn lidmaatschap geldend maken.
Met de sluiting van drie goed gesorteerde videotheken in de Randstad binnen een half jaar tijd, lijkt het einde van de videotheek met rasse schreden te naderen. En hoewel internet voor veel wensen een oplossing biedt, is het eeuwig zonde dat er, zelfs in onze hoofdstad, nog maar nauwelijks plaats lijkt te zijn voor dergelijk specialisme. Een titel invoeren in Google biedt slechts een fractie van de voldoening, van het doorzoeken van kasten vol films, het bekijken van echte filmhoezen, de adviezen van het personeel enzovoorts. Het is dan ook de hoogste tijd om steun te betuigen aan de laatst overgeblevenen. Niet gedreven door sentimentalisme, maar door de overtuiging van de noodzaak van persoonlijk advies en kennis zeg ik: red die laatste videotheken. Word lid en huur zo nu en dan een film.
